Chọn màu cho chế độ tối (dark mode)
Các mục trong bài viết
- Nhìn hai mẫu: cùng thông tin, khác cách dùng màu
- Chọn màu theo vai trò, không đảo ngược từng mã HEX
- Màu thông báo: thành công, cảnh báo và lỗi
- Đo tương phản từng cặp: chữ, nút, đường viền
- Cách triển khai Dark Mode bằng biến CSS
- Kiểm thử trên điện thoại và các trạng thái thật
- Ba lỗi nên tránh khi chọn màu tối
Chọn màu cho Dark Mode (chế độ tối) không phải đổi nền trắng thành đen và giữ nguyên các màu khác. Khi nền tối đi, màu chữ, nút, đường viền và thông báo đều cần được xem lại. Cách dễ làm nhất là đặt tên màu theo vai trò rồi chuẩn bị một bộ giá trị riêng cho chế độ tối.
Nhìn hai mẫu: cùng thông tin, khác cách dùng màu
Hai hình sau minh họa một ô nhập và ba thông báo thường gặp. Đây là ảnh mô phỏng, không phải biểu mẫu có thể gửi. Hãy quan sát màu chữ, nút chính, đường viền và nhãn lỗi trước khi xem bảng mã bên dưới.
Giao diện sáng
Nền #F8FAFC, bề mặt #FFFFFF, chữ #172554, nút #2459B2.
Giao diện tối
Nền #0F172A, bề mặt #1E293B, chữ #F8FAFC, nút #93C5FD.
Trong giao diện tối, nút xanh nhạt đi với chữ tối; giữ chữ trắng như ở giao diện sáng sẽ khiến nút khó đọc hơn. Muốn thử bằng màu của mình, mở Xem trước màu website và chọn chế độ tối.
Chọn màu theo vai trò, không đảo ngược từng mã HEX
| Vai trò | Sáng | Tối |
|---|---|---|
| Nền chính | #F8FAFC |
#0F172A |
| Thẻ, bảng, biểu mẫu | #FFFFFF |
#1E293B |
| Chữ chính | #172554 |
#F8FAFC |
| Chữ phụ | #475569 |
#CBD5E1 |
| Nút chính | #2459B2 |
#93C5FD |
| Chữ trên nút | #FFFFFF |
#0F172A |
| Viền ô nhập | #64748B |
#64748B |
Màu nền tối #0F172A và bề mặt #1E293B giúp phân biệt lớp nội dung mà không buộc dùng viền quá dày. Không có quy định phải tránh đen tuyệt đối #000000; chọn màu nào còn tùy sản phẩm, màn hình và nhu cầu người dùng. Một nền tối cũng không tự động giúp mọi người đỡ mỏi mắt.
Màu thông báo: thành công, cảnh báo và lỗi
Trên nền tối, xanh lá, vàng và hồng nhạt có thể đọc rõ hơn các màu đậm thường dùng ở nền sáng. Dùng đồng thời màu, chữ và biểu tượng để người không phân biệt được màu vẫn hiểu thông báo.
| Trạng thái | Màu nhãn tối | Tỷ lệ trên #1E293B |
|---|---|---|
| Thành công | #6EE7B7 |
9,60:1 |
| Cảnh báo | #FDE68A |
11,75:1 |
| Lỗi | #FDA4AF |
7,74:1 |
Những tỷ lệ này chỉ đo chữ màu trên bề mặt #1E293B. Chúng không có nghĩa là toàn bộ thông báo đã đạt chuẩn. Đường viền, biểu tượng, màu nền phụ và trạng thái khi có focus cần đo riêng. Xem hướng dẫn chọn màu cho biểu mẫu và trạng thái khi thiết kế form nhiều trường.
Đo tương phản từng cặp: chữ, nút, đường viền
Với WCAG AA, chữ thường cần tương phản ít nhất 4,5:1, chữ lớn ít nhất 3:1. Chi tiết đồ họa cần thiết để hiểu điều khiển hoặc trạng thái thường phải đạt 3:1 với màu kề. Các ví dụ dưới đây được tính bằng công thức độ chói tương đối cho sRGB, không đo từ ảnh chụp.
| Cặp màu ở chế độ tối | Tỷ lệ | Lưu ý |
|---|---|---|
| Chữ #F8FAFC / thẻ #1E293B | 13,98:1 | Chữ nội dung |
| Chữ phụ #CBD5E1 / thẻ #1E293B | 9,85:1 | Chú thích |
| Chữ nút #0F172A / nền nút #93C5FD | 9,90:1 | Nút chính |
| Viền #64748B / thẻ #1E293B | 3,07:1 | Chỉ là cặp màu; còn phải kiểm đường viền thực tế |
Đừng đo mỗi cặp chữ–nền mặc định. Hãy thử cả hover, focus, thông báo, màu liên kết, bảng dữ liệu và trạng thái bị vô hiệu hóa. Nút vô hiệu hóa cần được nhận biết bằng chữ hoặc trạng thái thực, không chỉ dựa vào màu xám. Dùng Kiểm tra độ tương phản để đối chiếu từng cặp HEX.
Cách triển khai Dark Mode bằng biến CSS
Dùng tên biến theo vai trò như --surface, --text và --action thay vì đặt tên theo màu. Ví dụ dưới đây cho phép hệ điều hành quyết định khi người dùng chưa chọn thủ công; khi đã chọn sáng hoặc tối, lựa chọn đó được ưu tiên.
:root { color-scheme: light; --surface: #FFFFFF; --text: #172554; }
@media (prefers-color-scheme: dark) {
:root:not([data-theme]) { color-scheme: dark; --surface: #1E293B; --text: #F8FAFC; }
}
:root[data-theme="light"] { color-scheme: light; --surface: #FFFFFF; --text: #172554; }
:root[data-theme="dark"] { color-scheme: dark; --surface: #1E293B; --text: #F8FAFC; }
.card { background: var(--surface); color: var(--text); }
Nút chuyển sáng/tối cần lưu lựa chọn và cập nhật giao diện trước lúc trang hiện ra để hạn chế nháy màu khi tải. Hãy kiểm tra color-scheme cho ô nhập, thanh cuộn và điều khiển gốc của trình duyệt. Nếu hệ điều hành bật chế độ màu tương phản cao (forced-colors), đừng ép giữ nguyên bảng màu của bạn hoặc xóa viền focus mặc định. Có thể tham khảo cách tổ chức design token để áp dụng cho cả website.
Kiểm thử trên điện thoại và các trạng thái thật
- Thử nền và thẻ: kiểm tra chữ chính, chú thích, đường phân cách, ảnh và icon ở hai chế độ. Không chỉ xem một screenshot đẹp.
- Thử thao tác: Tab/Shift+Tab, focus, hover, lỗi nhập form, thông báo thành công/cảnh báo và nút vô hiệu hóa.
- Thử hiển thị: màn hình 320px, phóng chữ 200%, độ sáng thấp/cao, thiết bị thật và tùy chọn tương phản cao nếu có.
- Thử chuyển chế độ: chọn tối thủ công, tải lại trang, đổi thiết lập hệ điều hành và bảo đảm lựa chọn thủ công vẫn được giữ theo chủ đích.
- Đo lại từng cặp: dùng công cụ WCAG và mô phỏng thị giác màu; không chỉ tin vào mắt hoặc các điểm số trong hình minh họa.
Ba lỗi nên tránh khi chọn màu tối
- Đảo màu tự động: chuyển màu nền mà bỏ qua màu nút, ảnh, bóng và trạng thái lỗi sẽ làm một số vùng mất khả năng đọc.
- Chỉ dùng một màu xám cho mọi phần: nền trang, thẻ, đường viền và ô nhập dễ hòa vào nhau. Gán vai trò rõ ràng rồi kiểm tra độ tương phản ở từng nơi.
- Ẩn focus hoặc chỉ dùng màu để báo lỗi: người dùng bàn phím và người có khó khăn khi phân biệt màu có thể không biết cần làm gì. Giữ chỉ báo focus và thông báo bằng lời.
Tiếp theo: mở Xem trước màu website để thử bảng màu của bạn, hoặc xem bài chọn bảng màu cho website nếu cần thiết kế bộ màu sáng/tối từ đầu. Bài này tập trung vào cách kiểm soát trạng thái và khả năng đọc riêng của Dark Mode, không tạo một công cụ mới.
Tham khảo: W3C – Contrast Minimum, W3C – Non-text Contrast, MDN – color-scheme, MDN – prefers-color-scheme. Mẫu màu và số đo trong bài chỉ áp dụng cho các cặp HEX được nêu, không chứng nhận toàn bộ website đạt WCAG.